Difino
Gasa giganta planedo estas tipo de planedo kun granda maso kaj konsisto dominata de malpezaj gasoj, ĉefe hidrogeno kaj heliumo. Male al teraj planedoj, ĝi ne havas klaran solidan surfacon. Ĝia aspekto ofte montras atmosferajn zonojn, persistantajn ŝtormojn kaj kompleksajn nubtavolojn.
Interna strukturo
La interna strukturo de gasa giganta planedo enhavas dikan eksterean gasan tavolon, kiu transiras en kunpremitajn gasojn, poste en likvan aŭ metalan staton pro alta premo. En la centro povas esti densa kerno, eventuale roka aŭ glacia, kies ekzisto varias laŭ modeloj. La transiro inter tavoloj estas kontinua.
Atmosfero kaj dinamiko
La atmosfero konsistas el malpezaj gasoj kun spuroj de amoniako, metano, akvovaporo kaj aliaj volatilaj komponantoj. Ĝi estas agita de rapidaj ventoj, vorticosistemoj kaj diferenciĝinta cirkulado. La strukturo enhavas nubzonojn paralelajn al la ekvatoro, formitajn de la rapida rotacio de la planedo.
Formiĝo kaj evoluo
Gasa giganta planedo formiĝas en la eksteraj regionoj de protoplanedaj diskoj, kie gasoj kaj glacioj akumuliĝas ĉirkaŭ komenca kerno. Tiu procezo kaŭzas rapidan kreskon per akreciaĵo. La posta evoluo dependas de varmoperdo, gravita kuntiriĝo kaj interagoj kun aliaj objektoj aŭ la resta disko.
Tipoj kaj variaĵoj
Ekzistas diversaj tipoj de gasaj gigantoj laŭ temperaturo, konsisto kaj loko. Iuj, nomataj malvarmaj gigantoj, enhavas multajn glaciojn kaj gasojn, dum aliaj proksimaj al stelo montras specifajn atmosferajn ecojn pro intensa radiado. Subkategorioj kiel varmaj gigantoj aŭ subnebulae povas esti distingitaj laŭ observeblaj trajtoj.